Het bijhouden van een dagboek heeft tal van voordelen voor kankerpatiënten: denk aan betere mentale gezondheid, vermindering van stress en beter sociale contact.
Schrijven over persoonlijke ervaringen kan patiënten helpen om complexe emoties te uiten, angst en depressie te verminderen en meer veerkracht op te bouwen. Onderzoek wijst uit dat schrijven in een dagboek bijdraagt aan een emotionele helderheid en beter zelfbewustzijn. Dat kan patiënten kan helpen bij het omgaan met de psychologische en fysieke uitdagingen van een kankerbehandeling.
In dit artikel bespreken we alle voordelen van een dagboek voor kankerpatiënten.
Emotionele voordelen
De behandeling van kanker zorgt vaak voor complexe emoties; angst, verdriet, woede. Het is gezond voor een patiënt om die gevoelens ergens in kwijt te kunnen. Een dagboek biedt een privéruimte om die gevoelens te verkennen, te verwerken, en een plaats te geven. Dat leidt tot een betere mentale gezondheid.
Vermindert angst en depressie
Veel studies tonen aan dat het bijhouden van een dagboek helpt om angst en depressie bij kankerpatiënten te verminderen. Het opschrijven van angsten of worstelingen kan bevrijdend werken. Opgekropte emoties komen eindelijk naar buiten. Dat zorgt voor verlichting en rust.
Voor oncologiepatiënten biedt dit een gestructureerde manier om angsten te verwoorden. Juist die structuur helpt om minder overweldigd te raken en meer helderheid en overzicht te krijgen. Onderzoek wijst uit dat regelmatig schrijven psychische stress vermindert en patiënten helpt veerkrachtigerer te worden.1
Vergroot het zelfbewustzijn en de emotionele veerkracht
Het bijhouden van een dagboek bevordert het zelfbewustzijn door patiënten aan te moedigen stil te staan bij hun ervaringen.
Door gedachten en gevoelens met regelmaat vast te leggen, ontstaat een zichtbaar patroon. Patiënten krijgen beter inzicht in hun emotionele triggers en copingstrategieën. Dat maakt het makkelijker om een emotionele trigger te anticiperen, te begrijpen welke copingstrategieën wel of niet helpend zijn, en beter om te gaan met die lastige momenten. Schrijven leidt zo stapsgewijs tot een vergroot zelfbewustzijn.
Uit onderzoek blijkt dat zelfbewustzijn ook de veerkracht versterkt, waardoor patiënten beter kunnen omgaan met moeilijke emoties. En een goede emotionele draagkracht maakt dat een patiënt beter in staat is om weloverwogen beslissingen te nemen over hun behandeling.1
Vermindert stress en verbetert de algehele levenskwaliteit
De behandeling van kanker gaat vaak gepaard met een hoog stressniveau. Dat kan een negatieve invloed hebben op het immuunsysteem, het energieniveau en het slaappatroon.
De stress van je afschrijven kan werkt echt: schrijven kan stress aanzienlijk verminderen, waardoor de kwaliteit van leven tijdens de behandeling beter is. Het bijhouden van een dagboek biedt een uitlaatklep voor stress en zorgt voor mentale ontspanning; ook de nachtrust, de immuunrespons en het gevoel van welzijn worden hier beter door. Bij regelmatig gebruik wordt het bijhouden van een dagboek een vorm van zelfzorg die patiënten helpt om te gaan met de fysieke belasting van de kankerbehandeling.2
Fysieke voordelen
De voordelen van het bijhouden van een dagboek gaan verder dan emotionele gezondheid; het kan ook een positieve invloed hebben op de fysieke gezondheid van oncologiepatiënten. Doordat het patiënten helpt om met stress om te gaan en bewust stil te staan bij hun fysieke routines, kan het bijhouden van een dagboek ook een verbetering van de fysieke gezondheid ondersteunen.
Vermindert de fysieke stressreactie
Chronische stress kan de natuurlijke genezingsprocessen van het lichaam verstoren. Uit onderzoek blijkt dat patiënten die met regelmaat een dagboek bijhouden, minder fysieke stress ervaren; door het schrijven kunnen zij negatieve emoties beter verwerken.1 En een lager stressniveau kan leiden tot een betere werking van het immuunsysteem, een sneller herstel en mogelijk zelfs een betere prognose.
Bevordert een verbeterde levensstijl en therapietrouw
Sommige oncologische zorgteams raden patiënten aan een dagboek bij te houden om betrokken te blijven bij hun behandelplan. Door fysieke activiteiten en voedingsdoelen vast te leggen, kunnen patiënten hun gewoonten – zoals lichaamsbeweging, wat kan helpen bij vermoeidheid en stemming – beter in de gaten houden en volhouden.
Het bijhouden van een dagboek over voeding en beweging werkt motiverend. Het stimuleert patiënten om actief te blijven en gezondere routines te volgen die bijdragen aan hun herstel en energie. Daarnaast kan het bijhouden van hoe ze zich tijdens de behandeling voelen, patiënten ook helpen om de communicatie met hun artsen te verbeteren, hun symptomen beter te beheersen en een betere algehele levenskwaliteit te ervaren.3
Sociale voordelen
Veel patiënten kunnen zich tijdens de behandeling van kanker geïsoleerd voelen. Een digitaal dagboek, dat gedeeld wordt met meeschrijvende familie en naasten, geeft verbinding. Het herinnert de patiënt aan haar liefdevolle netwerk, dat meelevende berichten in het dagboek kan schrijven.
Je verbonden voelen met anderen is cruciaal voor de mentale gezondheid – zeker in moeilijke tijden. De berichten van meeschrijvers creëren een dagelijkse reminder aan de sociale verbondenheid die de patiënt heeft met anderen, en het geeft het sociale netwerk ook de mogelijkheid zich meer verbonden te voelen met hun naaste. Onderzoek toont een verband tussen het ervaren van sociale steun en een betere mentale gezondheid, en voor oncologiepatiënten is deze steun essentieel.4
Een holistische benadering van kanker
De behandeling van kanker heeft zich van oudsher gericht op chemotherapie, bestraling en chirurgie. Er is echter steeds meer aandacht voor een meer holistische benadering, waarbij conventionele behandelingen worden gecombineerd met ondersteunende praktijken zoals het bijhouden van een dagboek en meditatie. Deze benadering richt zich op de mens als geheel, in plaats van enkel op de ziekte. Het biedt voordelen die de algehele levenskwaliteit verbetert.5
Een dagboek als onderdeel van een holistisch zorgplan bij kanker biedt emotionele verlichting, stimuleert persoonlijke groei en draagt bij aan een betere mentale gezondheid. Door zich te richten op zowel de fysieke als de emotionele aspecten van het genezingsproces, kan zo’n holistische benadering de veerkracht van patiënten vergroten, het welzijn bevorderen en uiteindelijk bijdragen aan een hogere levenskwaliteit.
Een digitaal dagboek als complementaire zorg bij kanker
Een digitaal dagboek biedt alle voordelen die in dit blog voorbij zijn gekomen. Net als een traditioneel papieren dagboek, ondersteunt het regelmatig schrijven, of journaling, de zelfreflectie, de verwerking van emoties en de mentale veerkracht.
Maar een digitaal dagboek gaat een stap verder: het betrekt het directe netwerk van de patiënt. Zo kunnen familie en naasten ook in het dagboek schrijven, om steun te bieden en deel uit te maken van het proces waar de patiënt in zit. Gevoelens van eenzaamheid en isolement worden zo tegengegaan. Daarnaast kan het netwerk ook inzicht in de berichten van de patiënt krijgen, met diens toestemming, waardoor zij een veel beter beeld krijgen van hoe het écht met hun naaste gaat. De onzichtbare mentale zwaarte van de kankerbehandeling wordt zo zichtbaar gemaakt.
Ook het zorgteam van de patiënt kan worden uitgenodigd om mee te schrijven. Zij kunnen vanuit hun perspectief informatie en inzicht bieden die zowel patiënt als naasten gerust kunnen stellen. De communicatielijn tussen patiënt, familie en zorgprofessionals wordt zo een stuk korter.
Lees meer over de voordelen van Post-IC, het digitale dagboek voor morgen.
Bronnen
- Smyth, J. M., Johnson, J. A., Auer, B. J., Lehman, E., Talamo, G., & Sciamanna, C. N. (2018). Online positive affect journaling in the improvement of mental distress and well-being in general medical patients with elevated anxiety symptoms: A preliminary randomized controlled trial. JMIR mental health, 5(4), e11290.
- Zakowski, S., Ramati, A., Morton, C., Johnson, P., & Flanigan, R. (2004). Written emotional disclosure buffers the effects of social constraints on distress among cancer patients.. Health psychology :official journal of the Division of Health Psychology, American Psychological Association, 23 6, 555-63.
- Speece, N., Xu, M., Tinoco, G., Liebner, D., & Chen, J. (2021). Randomized Prospective Trial Exploring the Impact of Structured Journaling in Patients With Sarcoma on the Management of Treatment-Related Adverse Events. JCO Oncology Practice, 18, e250 – e260.
- Lakey, B., & Orehek, E. (2011). Relational regulation theory: a new approach to explain the link between perceived social support and mental health.. Psychological review, 118 3, 482-95
- O’Brien, K., Ried, K., Binjemain, T., & Sali, A. (2022). Integrative Approaches to the Treatment of Cancer. Cancers, 14.
